Με αφορμή της Ημέρας Παιδικού βιβλίου που γιορτάζεται στις 2 Απριλίου, το θέατρο Μώ και οι Ετεροτοπίες προσκαλούν την αφηγήτρια παραμυθιού Ανθή Θάνου και τον μουσικό Αλέξανδρο Μακρή που θα επενδύσει μουσικά τα παραμύθια και περιμένουν όλους εσάς να γιορτάσουν την Ημέρα αυτή.
Συνομίλησα μαζί της για την αφήγηση του παραμυθιού και τη δουλειά της, για τον παιδαγωγικό σκοπό της αφήγησης, αλλά και για τη σημασία που έχουν τα παραμύθια για την ανάπτυξη της φαντασίας και της δημιουργικότητας των παιδιών.
Συνέντευξη στη Μάγδα Παπαδημητρίου-Σαμοθράκη. Πατήστε εδώ ( null )
Σας ευχαριστώ για ευκαιρία που μου δίνετε να μιλήσω για τα παραμύθια και την αφήγηση. Η αφήγηση των παραμυθιών είναι καταρχήν ευχαρίστηση, γοητεία, μαγεία και ύστερα παρηγοριά Ένα παιδί ακούγοντας παραμύθια ανοίγει ένα παράθυρο στη φαντασία του, γίνεται αισιόδοξο, αφού τα κατάφεραν οι ήρωες των παραμυθιών να περάσουν τις δοκιμασίες ελπίζει να τα καταφέρει και αυτό, βλέπει τον κόσμο με άλλα μάτια, αναγνωρίζει την αλήθεια και το ψέμα. Γίνεται βασιλιάς του εαυτού του και κυριαρχεί η καλή πλευρά έναντι της κακής.
Τα λαϊκά παραμύθια μας συνδέουν με το παρελθόν με τους προγόνους μας και μας επικοινωνούν τη σοφία αιώνων μέσα από αυτά τα τόσο απλά κείμενα.
Διδάσκεται η αφήγηση ή είναι πηγαίο ταλέντο του κάθε ανθρώπου;
Κάθε άνθρωπος μπορεί να αφηγηθεί και το κάνει έτσι κι αλλιώς κάθε μέρα! Αφηγείται τα όνειρα του, αφηγείται τις περιπέτειες στη δουλειά του, αφηγείται την καθημερινότητά του. Αν δυναμώσει και τα εκφραστικά του μέσα, χειρονομίες, γκριμάτσες και επιστρατεύσει μια ολόκληρη μιμική για να πει την ιστορία του τότε είναι και ένας θαυμάσιος αφηγητής. Ένας δάσκαλος σε βοηθάει να ανακαλύψεις μονοπάτια αφηγηματικά που όμως θα τα περπατήσεις μοναχός. Ο δρόμος του παραμυθά είναι μοναχικός. Το ταλέντο σε βοηθάει να μην τρομάξεις από τα θεριά που θα ανταμώσεις στο δρόμο.
Σήμερα τα παιδιά έχουν μπλεχτεί στα πλοκάμια της τεχνολογίας, tablet και υπολογιστές με παιχνίδια που τα αγριεύουν, τα κάνουν μοναχικά, η γλώσσα τους φτωχαίνει ολοένα. Σε αντίθεση με τη δική μας τη γενιά που μεγαλώσαμε με παραμύθια από τις γιαγιάδες μας γύρω από το τζάκι. Μπορούμε να το ανατρέψουμε, ή να το μειώσουμε και πώς;
Δεν ξέρω αν θα πρέπει να το αναστρέψουμε. Είναι ένα ποτάμι που κυλάει κι αν προσπαθήσεις να πας κόντρα θα πληγωθείς, θα πονέσεις μπορεί και να πνιγείς… Όλα χρειάζονται απλά με σωστό τρόπο χρήσης. Ένα μαχαίρι είναι επικίνδυνο στα χέρια ενός μικρού παιδιού απαραίτητο όμως στα χέρια ενός ενήλικα. Ένας υπολογιστής προσφέρει πληροφορίες για χίλια πράγματα.
Μπορείς να μάθεις να παίζεις με τις λέξεις να σκαρώνεις σχέδια να φτιάχνεις ιστορίες και ένα σωρό αλλά. Όταν οι καρδιές των ανθρώπων είναι κοντά δεν φοβούνται την τεχνολογία. Ίσα-ίσα τους είναι απαραίτητη.
««Κόκκινη κλωστή δεμένη» και αρχίζει το παραμύθι. Πώς και πότε ξεκίνησες το ταξίδι της αφήγησης; Τι ήταν αυτό που σε οδήγησε να ασχοληθείς επαγγελματικά με την αφήγηση;
Ξεκίνησα να λέω παραμύθια το 1999. Το έκανα για ευχαρίστηση. Επαγγελματικά ξεκίνησα το 2002 και πάλι για ευχαρίστηση. Θαρρώ πως δεν μπορώ να ζήσω χωρίς να λέω παραμύθια. Είναι η παρηγοριά μου, η ψυχαγωγία μου η τρανότερη ευχαρίστηση!
Ποιος είναι ο ρόλος της μουσικής σε μια παράσταση αφήγησης;
Η μουσική αφηγείται και αυτή με τον τρόπο της το παραμύθι. Λαλεί με μελωδίες και τραγούδια τα κατορθώματα των ηρώων. Τους συντροφεύει στα δύσκολα ταξίδια τους, τους γαληνεύει, τους παρηγορεί. Η μουσική είναι η σκιά της αφήγησης που πότε βγαίνει μπροστά και αφηγείται εκείνη, πότε στο πλάι και μιλάει μαζί με τον αφηγητή και πότε χάνεται αφήνοντας χώρο μόνο στα λόγια.
Διατηρείτε ένα εργαστήρι αφήγησης παραμυθιού. Μιλήστε μου γι αυτό. Είναι μια αντιπρόταση για τη νέα γενιά; Ποιες είναι οι δυσκολίες στη διδασκαλία των παραμυθιών;
Η τέχνη της αφήγησης είναι όπως όλες οι παλιές παραδοσιακές τέχνες, κάθεσαι μαζί με το μάστορα και στα αλήθεια κλέβεις την τέχνη του. Προσπαθώ να είμαι γενναιόδωρη με τους μαθητές μου και να τους δείχνω όσα περισσότερα ξέρω από την εμπειρία μου. Χαίρομαι πολύ που σε κάποιους περνάω το μεράκι μου και αποφασίζουν να ασχοληθούν επαγγελματικά με την αφήγηση. Νιώθω πως έτσι τα παραμύθια θα ποδεθούν σιδερένια παπούτσια και θα συνεχίσουν να ταξιδεύουν από το στόμα στο αυτί κι από το αυτί στο στόμα.
Σε ποιους απευθύνονται τα παραμύθια; Ξέρουμε ότι τα παραμύθια ηρεμούν τη ψυχή, εγείρουν τη φαντασία και αυτοί που τα ακούν ζουν σε ένα ονειρεμένο κόσμο. Τελικά το παραμύθι χρειάζεται τις δύσκολες ημέρες που ζούμε; Τα έχουμε ανάγκη περισσότερο από άλλες φορές;
