ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

 

( ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ Ε΄ΚΑΙ ΣΤ΄ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ )

 

                                                ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ

  

                                        Η καλοσύνη, είπ' η γιαγιά, μονάχα η καλοσύνη·                                  

                                           όλα στον κόσμο χάνονται, μόνη απομένει εκείνη.                        

                                      Στα λόγια της μαζεύτηκαν προσεκτικά τ' αγγόνια.                                                                      Ω χρόνια των παραμυθιών, αθώα, ωραία χρόνια.                                                                       Έξω το χιόνι αναγελά την άγρια ανεμοζάλη  

                                       κι εδώ στα μισοσκότεινα, τριγύρω στο μαγκάλι,

                                    που κρύβει ανάρια χόβολη κι ονείρατα ανασταίνει,
                                    άλλο απ' τ' αγγόνια πρόσχαρο τα χέρια του ζεσταίνει,
                                    άλλο με στόμα ορθάνοιχτο δείχνει την προθυμιά του,

                                     άλλο καθίζει στην προβιά που 'ναι στρωμένη κάτου,
                                    άλλο σταυροποδίζοντας μαζεύεται παρέκει,
                                    άλλο στο πλάγι κάθεται κι έν' άλλο ολόρθο στέκει,
                                    κι όλα μαζί με μια ψυχή, μ' έναν παλμό στα στήθη
                                    θωρούν στα μάτια τη γιαγιά που αρχίζει παραμύθι...
                                    Η ρόκα ξεκουράζεται στ' άσαρκο μέσα χέρι
                                    ώσπου ν' αρχίσει το βαθύ κι ακούραστο νυχτέρι.

(Ιωάννης Πολέμης)

                                                                             

                                    

                                   

 

Παιδικά νανουρίσματα Τα νανουρίσματα ή ναναρίσματα, γνωστά σε όλους τους λαούς της γης, είναι γλυκά τραγουδάκια, πλούσια σε συναισθήματα και ανθρωπιά. Η μελωδία τους είναι ευχάριστη, απαλή και μονότονη, για να προκαλέσει τον ύπνο. Χαρακτηριστική είναι η τρυφερότητα που τα διακρίνει και προέρχεται από τη στοργική διάθεση της μητέρας, η οποία, τραγουδώντας τα, εύχεται όλα τα καλά για την υγεία και την προκοπή του παιδιού της.

Ύπνε, που παίρνεις τα μωρά, έλα πάρε και τούτο, μικρό μικρό σου το 'δωσα, μεγάλο φέρε μου το, μεγάλο σαν ψηλό δεντρί κι ίσο σα γκυπαρίσσι*, κι οι κλώνοι ντου* ν' απλώνουνται σ' ανετολή* και δύση. Έλα, νύπνε*, κι έπαρέ το και γλυκά αποκοίμησέ το.    Έλα, νύπνε, μερωτή* μου,                                                                                                              μέρωσέ μου το παιδί μου. Δώσ' του, Παναγία, χρόνοι, να γενεί παππούς μ' αγγόνι. Νάνι το παιδί μου, νάνι, κι όπου του πονεί να γειάνει. Που κοιμάται και μερώνει και ξυπνά και μεγαλώνει. Που κοιμάται σαν αρνάκι το γλυκό μου μωρουδάκι. *σα γκυπαρίσσι: σαν κυπαρίσσι * ντου: του * ανετολή: ανατολή * νύπνε: ύπνε * μερωτή (ο μερωτής): που ημερώνεις, που καταπραΰνεις, που χαρίζεις την ηρεμία    Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής